Một vài suy nghĩ về bản tin Khoa học và Ứng dụng

Với tư cách là cộng tác viên lâu năm của Bản tin Khoa học và Ứng dụng do Liên hiệp các Hội khoa học và kỹ thuật tỉnh Hải Dương phát hành, tại hội thảo cộng tác viên năm 2014, tôi xin phát biểu một số ý kiến sau:

1. Bản tin của chúng ta mang tiêu đề "Khoa học và Ứng dụng", tức là chúng  ta quan tâm đến quá trình phát triển của lĩnh vực khoa học kĩ thuật và các công nghệ ứng dụng các thành tựu khoa học kĩ thuật vào cuộc sống nhằm tạo ra động lực cho sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội. Đây là một hướng đi đúng đắn, phù hợp với xu thế phát triển của thời đại. Có thể nói rằng: chỗ nào chưa có sự xâm nhập của khoa học thì chỗ đó chưa có sự phát triển.

Để đạt được mục đích trên, trong năm qua các đồng chí lãnh đạo viên hiệp hội Và Ban biên tập đã có nhiều biện pháp thích hợp nhằm thu hút được đông đảo các cộng tác viên thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau tích cực viết bài làm cho nội dung bản tin và trang thông tin điện tử của chúng ta trở nên phong phú, đa dạng về hình thức, gây được ấn tượng với bạn đọc.

2. 06 chuyên mục mà chúng ta bàn đến trong mỗi số: "Vấn đề chung; Ý kiến trao đổi; Đất và người Hải Dương; Thông tin khoa học công nghệ; Hỏi đáp khoa học; Tin hoạt động Liên hiệp Hội" đã phản ánh khá toàn diện các mặt hoạt động của Liên hiệp Hội Khoa học và Kĩ thuật Hải Dương. Có thể nói chất lượng của Bản tin Khoa học và Ứng dụng và trang thông tin điện tử gắn liền với quá trình xây dựng và phát triển của tổ chức Liên hiệp hội. Đây là một trong những tiêu chí  quan trọng thể hiện vị  thế của tổ chức Liên hiệp hội trong thang giá trị  của hệ thống các tổ chức trong xã hội. Là một bạn đọc của bản tin, tôi rất thích các chuyên mục "Ý kiến trao đổi". "Đất và người Hải Dương". "Thông tin khoa học". Thông qua việc đọc các bài của những chuyên mục này, tôi tìm thấy những cái mới trong sự phát triển của khoa học và công nghệ, đồng thời có dịp hiểu rõ hơn về truyền thống văn hiến của  mảnh đất Thành Đông xưa, Hải Dương nay. Tuy nhiên, tôi thấy là số lượng bài viết trong chuyên mục Thông tin khoa học - Công nghệ còn ít chưa tương xứng với tiềm lực đội ngũ trí thức Hải Dương.  Bởi vậy, Ban biên tập cần có nhiều biện pháp thích hợp động viên các nhà khoa học trong và ngoài tỉnh tham gia viết bài cho chuyên mục này.  Theo tôi, đây là chuyên mục đã đem lại những lợi ích thiết thực cho bạn đọc trong cuộc sống.

3. Nền văn minh là sản phẩm của toàn nhân loại. Sự phát triển khoa học và công nghệ là không có biên giới. Bởi thế, để góp phần nâng cao chất lượng Bản tin "Khoa học và Ứng dụng" và trang thông tin điện tử, tôi đề nghị  Ban biên tập cần mời thêm các cộng tác viên ở trong và ngoài tỉnh, nhất là những cộng tác viên có bề dày kinh nghiệm và trình độ học vấn cao trong những lĩnh vực mà chiến lược phát triển toàn diện của Hải Dương đang cần đến. Kinh nghiệm thực tế cho hay, việc mời cộng tác viên là vấn đề không đơn giản vì nó phụ thuộc vào nhiều điều kiện: tinh thần tâm huyết của người làm khoa học, năng lực viết, vốn hiểu biết về các nội dung của bản tin và trang thông tin điện tử, số lượng phát hành mỗi số, đặc biệt là chế độ đãi ngộ đối với các bài viết...

4. Để nâng cao chất lượng các bài viết của các cộng tác viên, tôi đề nghị Ban biên tập cần xây dựng kế hoạch định hướng nội dung trong từng số, trong suốt cả năm hoặc 6 tháng cung cấp cho các cộng tác viên trong hội nghị gặp gỡ đầu xuân hoặc thông qua Email của các cộng tác viên.  Sự định hướng này sẽ giúp cho các cộng tác viên xác định được chủ đề bài viết của mình, trên cơ sở đó có sự đầu tư về mặt thời gian, tìm kiếm thông tin từ các nguồn tư liệu khác nhau để hoàn thiện bài viết gửi về Ban biên tập đúng hạn, góp phần đảm bảo kế hoạch xuất bản của Bản tin. Tất nhiên kế hoạch định hướng này không hạn chế những bài viết mang tính chất cập nhật các vấn đề mới mẻ trong sự phát triển của khoa học và ứng dụng trong thời kì hội nhập.

5. Là một đơn vị thường tham gia chủ trì các cuộc thi “Sáng tạo khoa học công nghệ” cuả tỉnh, Ban lãnh đạo Liên hiệp các Hội Khoa học và Kĩ thuật tỉnh nên đề xuất với UBND tỉnh đưa vào tiêu chuẩn mang tính chất điều kiện của các bài dự thi là phải có ít  nhất một bài báo có nội dung liên quan tới bài dự thi  được đăng ở Bản tin “Khoa học và Ứng dụng” hoặc trang thông tin điện tử. Việc làm này không phải dễ dàng vì nhiều tác giả chưa quen với việc viết bài báo khoa học, do đó Ban biên tập càn có đề cương hướng dẫn các tác giả. Những bài dự thi nào có bài báo được đăng sẽ được cộng thêm điểm ưu tiên trong khi xét thưởng.  Việc làm này vừa mang ý nghĩa nâng cao giá trị khoa học của các bài thi, bước đầu rèn cho các tác giả có công trình tham gia cuộc thi có ý thức tuyên truyền, phổ biến kiến thức trên các phương tiện thông tin đại chúng, vừa mang ý nghĩa làm phong phú thêm nội dung của Bản tin “Khoa học và Ứng dụng” và trang thông tin điện tử của Liên biệp Hội.    

6. Liên hiệp các Hội Khoa học và Kĩ thuật tỉnh bao gồm gần 30 hội thành viên, có nội dung, chương trình, kế hoạch hoạt động hằng năm rất đa dạng và phong phú nhưng chưa được phản ánh kịp thời trong chuyên mục: “Tin hoạt động Liên hiệp Hội” và trang thông tin điện tử. Theo tôi, hằng năm Liên hiệp hội nên có sơ kết, tổng kết, đồng thời có khen thưởng các cá nhân và đơn vị đạt nhiều thành tích tiêu biểu trong quá trình tham gia viết tin bài cho Bản tin và trang thông tin điện tử.  

7. Để đảm bảo sự phát triển liên tục của Bản tin, Ban biên tập nên có kế hoạch tập huấn kĩ thuật nghiệp vụ viết tin bài cho các cộng tác viên, nhất là những cộng tác viên mới. Ban biên tập nên sử dụng Email của các cộng tác viên để thông báo kịp thời những thông tin cần thiết cho các cộng tác viên trong việc đặt hàng viết tin bài hoặc điều chỉnh nội dung bài cho Bản tin và trang thông tin điện tử. 

                                                                                                                                                         TS. Phạm Trung Thanh 
